Testzendingen voor precieze therapieën gestart

Die eerste testzendingen van menselijk cel- en bloedmateriaal, representatief voor precieze therapieën, inclusief innovatieve behandelingen van kanker en zeldzame ziekten, hebben de luchthaven Brussel in de richting van Dallas (VS) verlaten. Deze zendingen maken deel uit van het project Precision Therapy Logistics Gateway (PTLG), dat onderzoekt hoe precieze therapieën wereldwijd veilig en snel kunnen worden vervoerd. Daarnaast worden risico’s binnen bestaande logistieke processen geïdentificeerd. Na de testzendingen streven de luchthaven Brussel en haar projectpartners ernaar om als eerste luchthaven een internationaal erkende standaard voor het luchttransport van deze behandelingen te ontwikkelen. Ook de oprichting van een gespecialiseerd logistiek centrum op de luchthaven wordt overwogen.

Sinds november zijn in totaal tien testzendingen van cel- en bloedmonsters van de luchthaven Brussel naar BioLabs Pegasus Park, een biotech-cluster in Dallas, VS, verzonden. Deze testzendingen zijn succesvol vervoerd, en in de komende weken zijn nog eens 50 zendingen gepland. Precieze therapieën, waaronder cel-, gen- en radioligandtherapieën, zijn gepersonaliseerde behandelingen voor individuele patiënten. Vanwege hun hoge gevoeligheid vereisen ze een snelle en betrouwbare transport onder streng gecontroleerde omstandigheden, inclusief temperatuur en doorlooptijd.

Coördinatie en expertise in transport

De coördinatie van de testzendingen gebeurt door het Antwerpse ecosysteem voor Advanced Therapy Medicinal Products (ATMP) en het Science Park van de Universiteit Antwerpen in Niel. De laboratoria voor experimentele hematologie aan de Universiteit Antwerpen leveren de onderzoeksmonsters. Het cel- en bloedmateriaal, afkomstig van gezonde donoren, wordt door het Centrum voor Celtherapie en Regeneratieve Geneeskunde (CCRG) van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA) naar de luchthaven vervoerd. Na de terugkeer uit Dallas komen de testzendingen weer bij het CCRG.

Als voorkeursfarmacie-hub van Europa beschikt de luchthaven Brussel over uitgebreide expertise en faciliteiten voor het transport van tijd- en temperatuurgevoelige farmaceutische goederen. In het vrachtgebied is er in totaal ongeveer 45.000 m² temperatuurgecontroleerde opslagruimte beschikbaar. Bij aankomst op de luchthaven Brussel ondergaan de testzendingen een douanecontrole en worden ze opgeslagen in een temperatuurgecontroleerde zone terwijl ze op de vlucht wachten. Vervolgens worden ze in koelcontainers, die de luchthaven zelf tien jaar geleden heeft ontwikkeld, naar het vliegtuig vervoerd om optimale omstandigheden tijdens het transport te waarborgen.

In Dallas wordt het materiaal naar een laboratorium in BioLabs Pegasus Park vervoerd, waar het een visuele inspectie ondergaat voordat het naar België wordt teruggestuurd. Deze relatief kleine zendingen worden als vracht op passagiersvluchten vervoerd. Dit logistieke model zorgt ervoor dat de patiënten niet zelf hoeven te reizen; in plaats daarvan wordt hun celmateriaal vervoerd, wat de toegankelijkheid van de behandelingen aanzienlijk vergroot.

Ontwikkeling van een gestandaardiseerd protocol

Sensoren worden aan de zendingen toegevoegd om kritische parameters zoals doorlooptijden, temperatuurcontrole en traceerbaarheid gedurende het hele logistieke proces te monitoren. Dit maakt het mogelijk om potentiële risico’s en knelpunten in de transportketen te identificeren. De resultaten van het testproject worden voor de eerste helft van 2026 verwacht. Op basis van deze bevindingen zullen de projectpartners, onder leiding van Air Cargo Belgium, een internationaal erkend gestandaardiseerd protocol voor de logistieke keten van precieze therapieën ontwikkelen. Momenteel bestaat er een dergelijk protocol niet. Tijdens de testfase van het project onderzoekt de luchthaven Brussel ook de noodzaak van een speciaal logistiek centrum in het vrachtgebied ter ondersteuning van het transport van precieze therapieën.

De testzendingen maken deel uit van het baanbrekende PTLG-project, dat begin 2025 is gelanceerd. Het initiatief is een samenwerking tussen de luchthaven Brussel, Pharma.Aero, Air Cargo Belgium en het Antwerpse ATMP-ecosysteem at.las. Dit project wordt mede gefinancierd door de provincie Antwerpen en de provincie Vlaams-Brabant, die het onderzoek naar een gestandaardiseerde logistieke keten voor precieze therapieën ondersteunen.

www.brusselsairport.be