Cijferensalade - Of hoe komt de salade aan zijn douanetariefnummer?

“Daar hebben we de salade“ of “cijferensalade“ zijn woordspelingen met salade. Maar hoe komt de salade eigenlijk aan zijn douanetariefnummer? Dit is namelijk geen “cijferensalade“, maar heeft een duidelijke structuur, zoals blijkt uit het artikel van het “Forum Z.“ van de Federale Douaneadministratie (EZA).

Van Yvonne Siemann

(Bern) Wat gebeurt er eigenlijk douanetechnisch als een nieuw product geïmporteerd moet worden? Waar dient het tariefnummer voor en hoe is het opgebouwd? Forum Z. legt de basisprincipes van een complex systeem uit.

Een paar jaar geleden zou de nieuwe saladevariëteit Salanova® in Zwitserland geïntroduceerd worden. Maar hoe importeer je een geheel nieuw product waaraan nog geen tariefnummer is toegewezen? Want geen enkele importprocedure kan zonder dit nummer. Het definieert niet alleen het product internationaal begrijpelijk. Ook blijkt hieruit hoeveel douanerechten verschuldigd zijn, of een product eventueel douaneloos kan worden geïmporteerd of of er contingenten van toepassing zijn. Voor de importeur betekent dit dat hij bij de aangifte geen fouten mag maken, anders kunnen er navorderingen en boetes volgen.

Bovendien draagt het tariefnummer ook bij aan de bescherming van de bevolking. Uit het nummer blijkt of een potentieel gevaarlijk product een vergunning nodig heeft. Vrijhandelsakkoorden evenals de speciale douaneregels van de COVID2-verordening voor de tijdelijk douaneloze import van beschermingsmiddelen en alcoholhoudende desinfectiemiddelen zijn hierop gebaseerd. Tenslotte bevat het ook belangrijke informatie voor de buitenlandse handelsstatistieken en marktobservaties. Zonder de tariefnummers zou de snelle wereldwijde uitwisseling van goederen niet mogelijk zijn.

Een veelzeggende cijfercombinatie

De douane-experts kunnen de salade niet zomaar een willekeurig nummer toewijzen of zelfs een nummer verzinnen. In plaats daarvan moeten ze zich houden aan het “Geharmoniseerde Systeem” (GS). Dit door de Wereld Douaneorganisatie (WDO) vastgestelde zes-cijferige coderingssysteem is sinds 1988 van kracht. Het is onderverdeeld in 21 secties met in totaal 97 hoofdstukken. De afzonderlijke landen of douanegebieden kunnen aan deze code extra posities toevoegen, in Zwitserland zijn dat er twee. Daar kan zich nog een drie-cijferig “sturingselement/statistisch sleutel” aan toevoegen, waarmee een product vooral voor statistische doeleinden nog nauwkeuriger wordt gedefinieerd.

Bladerden de douane-experts vroeger in dikke boeken, tegenwoordig wordt de digitale toepassing Tares gebruikt, die in het kader van het EZA-transformatieprogramma DaziT verder geoptimaliseerd en toegankelijker gemaakt wordt. Bij eventuele onduidelijkheden bestaan er bovendien gedetailleerde toelichtingen bij de afzonderlijke nummers, welke eigenschappen of goederen een nummer omvat. Daarnaast raadplegen de EZA-experts verdere vakliteratuur, doen ze onderzoek op internet of vragen ze bij andere instanties na. Daarbij verduidelijken ze welke kenmerken dominant zijn om de goederen op de juiste plaats in te delen.

Duidelijke nummerstructuur

Terug naar het concrete geval: Binnen hoofdstuk 7 (Groenten etc.) was duidelijk dat Salanova® als salade onder nummer 0705 (Salades en cichorei) valt. De douane-experts besloten op basis van de uiterlijke kenmerken en de voor de kruising gebruikte saladevariëteiten, deze als kropsalade in te delen (subnummer 11). Aangezien het geen “Batavia” of “IJsbergsalade” is, werd het ingedeeld onder de categorie “andere kropsalades”, waarbij hier afhankelijk van de importperiode contingenten van toepassing zijn en de laatste twee cijfers daarom 91, 97 of 98 kunnen zijn.

De tariefindeling van Salanova®

Ook enige kennis van de voedselchemie hebben de douane-experts nodig bij de tariefindeling van voedingsmiddelen. Het Federale Instituut voor Metrologie METAS analyseert daarvoor door de douanekantoren verzamelde monsters uit concrete invoerzendingen om parameters zoals het exacte vet- en suikergehalte te bepalen, wat weer invloed heeft op de indeling in de subnummers en het douanetarief.

Een veranderend systeem

Dat de nieuwe saladevariëteit vandaag afhankelijk van de importperiode onder nummer 0705.1191, .1197 en .1198 is ingedeeld, betekent niet dat dit voor altijd zo blijft. Douanentarieven zijn geen vaststaand systeem, maar weerspiegelen welke goederen op een bepaald moment belangrijk zijn voor de respectieve export- of importeconomie. Voor de Eerste Wereldoorlog gold in Zwitserland bijvoorbeeld voor textiel een zeer fijn onderverdeeld tarief, terwijl voedingsmiddelen nog weinig over landsgrenzen werden verhandeld en groenten dienovereenkomstig slechts grof in “vers”, “geconserveerd” en “aardappelen” werden onderverdeeld.

Zo vallen er steeds weer nummers weg, andere komen op initiatief van bedrijfsverenigingen en andere organisaties bij. Het is dan ook niet verwonderlijk dat in de afgelopen jaren vooral op het gebied van technologie nieuwe subnummers zijn ontstaan. Wat de Zwitserse subnummers betreft, dus het zevende en achtste cijfer van het tariefnummer, is het niet verwonderlijk dat hier kaas, chocolade en machineonderdelen bijzonder gedetailleerd worden vastgelegd. Voor nieuwe subnummers op GS-niveau geldt dat de respectieve goederen een handelsvolume van minimaal 50 miljoen USD moeten hebben.

Elke vijf jaar vindt er een zogenaamde “GS-herziening” plaats, de volgende treedt in werking op 1.1.2022. Voor de herziening komen de vertegenwoordigers van de douanegebieden elke vijf jaar bijeen op het hoofdkantoor van de WDO in Brussel. Bij de voorbereidende besprekingen wordt soms om elk woord gevochten – tenslotte kan ook een “en” grote financiële gevolgen hebben. Het herziene douanetarief wordt vervolgens goedgekeurd door de federale raad en het parlement. Het GS-tarief van de WDO bestaat in het Frans en het Engels. Bij de EZA wordt alles in het Duits en het Italiaans vertaald, wat veel werk met zich meebrengt en niet altijd eenvoudig is. In Zwitserland geldt de Franse versie bij het Federale Administratieve Hof – tenslotte worden indelingsbesluiten soms ook aangevochten.

Foto: © Adobe Stock

Grafiek: © Eidg. Zollverwaltung (EZV)

Met goedkeuring van de redactie “Forum Z.” van de Eidg. Zollverwaltung (EZV)

Forum Z.

www.ezv.admin.ch/ezv